yenilik evi

inovasyon ve teknolojinin stratejik yönetimi üzerine bazı fikirler…

Inovasyon* nedir?

Posted by yenilikevi 13 Tem 2009

Inovasyon, en basit haliyle, bir şeyi yapmanın daha yeni ve iyi bir yolunu bulmak ve bu buluşu hayata geçirmek olarak tanımlanabilir. İnovasyon sürecinde bilginin önemini vurgulamak amacıyla, bazı kaynaklar, inovasyonu yeni ürün ve hizmet sağlamak için yeni bilgi kullanımı olarak da tanımlanmaktadırlar.

Her ne kadar böyle basit ve kısa yoldan tanımlansa da, inovasyon üzerinde, daha doğrusu yeni olanın nasıl tanımlanacağı üzerinde kafa karışıklıkları devam etmektedir. Çünkü yapılan bazı çalışmalar yeni tanımının kültürden kültüre değişebildiğini göstermektedir. Ayrıca yeni kavramı farklı sanayi kollarında farklı algılara sebep olmaktadır. Örneğin, teknolojik gelişmeler açısından olgunluğa erişmiş makine imalat sektöründe ya da tekstil sektöründeki yenilik tanımı ve algısı ile halen gelişimi devam eden bu nedenle de yapılabilecek yeniliklerin hem nitelik hem de nicelik açısından daha çığır açıcı olduğu biyoteknoloji ve nanoteknoloji gibi alanlardaki yenilik tanımı ve algısının aynı olması beklenmemektedir.

Fakat bu kafa karışıklığını bir parça da olsa önleyebilmek; aynı zamanda inovasyonun farklı sektörlerde ve farklı kültürlerde ölçülebilmesi ve sonuçların karşılaştırılabilmesini sağlamak amacıyla OECD tarafından hazırlanan Oslo Kılavuzu’ndan yararlanılmaktadır. Oslo Kılavuzu inovasyonu yada yeniliği şu şekilde tanımlamaktadır:

“Bir yenilik, yeni veya önemli derecede iyileştirilmiş bir ürün (mal veya hizmet), veya süreç, yeni bir pazarlama yöntemi ya da yeni bir organizasyonel yöntemin işletme içi uygulamalarda, iş yeri organizasyonunda veya dış ilişkilerde gerçekleştirilmesidir.”

Bu tanıma göre inovasyon sadece yeni ürün ve hizmetlerin geliştirilmesini değil aynı zamanda ürün ve hizmetlerin üretim aşamasında yapılan yenilikleri, bu ürün ve hizmetlerin pazarlama yöntemlerindeki değişiklikleri ve son olarak firma içi ve firmaların kendi dışındaki firma ve kurumlarla kurdukları ilişkileri örgütleme (organize etme) biçimlerindeki değişimleri içermektedir. Hepsinden önemlisi, bu yenilik ve değişimlerin şirket için yeni olması inovasyon için yeterli görülmüştür. Dolayısıyla, firmanın yaptığı tüm bu yenilikler piyasada bir süredir var olabilir, piyasadaki birçok firma tarafından uygulanıyor olabilir; ama bunu bir firma ilk kez uyguluyor ise o firma için bu bir inovasyondur. Diğer bir deyişle, inovasyon çalışmaları ve tanımları merkezine tek tek firmaları alır.

İnovasyona ilişkin tanımlarda vurgulanan en önemli noktalardan biri de inovasyonun ticarileştirilmiş olması zorunluluğudur; yani siz firma içinde birçok yenilik yapmış olabilirsiniz; fakat bu yenilik ticarileştirilmemişse, diğer bir deyişle firmanın kazanç ve gelirlerine doğrudan ya da dolaylı herhangi bir etkisi olmamışsa genellikle inovasyon olarak değerlendirilmemektedir. Öte yandan, bu noktaya ilişkin en önemli sorun, organizasyonel (örgütsel) inovasyonlar ve pazarlama yöntemlerindeki inovasyonlar konusunda çıkmaktadır. Çünkü bu tür inovasyonların firma gelirleri ve karlılığı üzerindeki etkisinin ölçülmesi pek kolay olmamaktadır. Bu konuda yapılan akademik çalışmalar da ürün ve süreç inovasyonu çalışmaları ile karşılaştırıldığında oldukça sınırlı sayıdadır. Bu konu ile ilgili problemler özellikle hizmet sektörü inovasyonları üzerinde çalışan araştırmacılar tarafından sıkça dile getirilmektedir. Hizmet sektörü için örgütsel inovasyonlar ve pazarlama inovasyonları daha hayati olduğundan bunların ölçülmesine ilişkin yöntemsel çalışmaların az olması ve yapılan araştırmaların sınırlılığı hizmet sektöründeki firmaların inovatif ya da yenilikçi olmadığı sonucunu beraberinde getirmektedir ki bu son dönemlerde değiştirilmeye çalışılan önemli yanlış algılamalardan ya da sonuçlardan biridir.

Not: Hizmet sektörü inovasyonları ile ilgili çalışmaları gelecekteki yazılarda çok daha detaylı olarak ele almaya çalışacağım.

* İngilizcede “innovation” olan kavram Türkçe kaynakların çoğunda “inovasyon” olarak kullanılsa da, kavramı Türkçeleştirme çabaları çerçevesinde “yenilik” ve “yenileşim” gibi kavramlar da bu alandaki yazına girmiştir. Bu elektronik günlük içinde yer alan yazılarda inovasyon ve yenilik kelimelerini birlikte kullanacağım. İnovasyon artık herkesin aşina olmaya başladığı bir kelime olması; “yenilik” terimi ise bu kavramı basitçe ve kapsayıcı bir şekilde karşıladığını düşündüğüm için tercih edilmişlerdir. Ayrıca TÜBİTAK tarafından Türkçeleştirilmiş olan Oslo Kılavuzu’nda da “innovation” kavramının “yenilik” olarak çevrilmiş olması, bu terimi kullanmak konusundaki en önemli dayanak noktalarımdan biridir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: