yenilik evi

inovasyon ve teknolojinin stratejik yönetimi üzerine bazı fikirler…

İnovasyon türleri – 2

Posted by yenilikevi 17 Tem 2009

İnovasyonlar değişimin gerçekleşme biçimine göre dört farklı formda karşımıza çıkmaktadır. Bunlar Oslo Kılavuzu’nda belirtildiği şekliyle (i) ürün, (ii) süreç, (iii) organizasyon ve (iv) pazarlama inovasyonlarıdır. Aslında birçok kaynak organizasyon ve pazarlama alanında yapılan inovasyonlar üzerinde çok fazla durmamaktadır. Bunun başlıca iki nedeninden söz edilenilir: a) bu tür inovasyonların etkisinin ölçülemiyor olması; b) inovasyonun geleneksel olarak teknoloji ve araştırma geliştirme (AR-GE) faaliyetleri ile özdeşleştirilmiş olması. Bu teknoloji merkezli bakış açısının son dönemlerde eleştirilmeye başlanması ile birlikte, son dönemlerde organizasyon ve pazarlamaya ilişkin inovasyonlara gereken önem verilmeye başlanmıştır.

Şimdi bu inovasyon türlerine kısaca değinmeye çalışacağım.

Ürün veya hizmet inovasyonu:

Yeni ya da önemli derecede iyileştirilmiş bir tüketim ürününün ya da hizmetin geliştirilmesi ve bunun piyasaya sunulması / hayata geçirilmesi bir ürün / hizmet inovasyonudur. Bazı kaynaklar ürün ve hizmet inovasyonlarını ayırmış olsalar da ben hizmet ve ürünlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Çünkü aslında her ikisinin de arkasında yeni bir uygulamanın, yeni bir çözümün müşteriye sunulması var.  Diğer yandan inovasyon deyince çoğu insanın aklına da ürün veya hizmet inovasyonları gelmektedir. Şöyle bir baktığımızda televizyon, cep telefonu, kameralı cep telefonu, mp3 çalar, kredi kartları ya da kapkaç sigortası, hepsi aslında bir ürün veya hizmet inovasyonudur.

Süreç inovasyonu:

Yeni ya da önemli derecede iyileştirilmiş bir üretim ya da dağıtım yönteminin geliştirilmesi süreç inovasyonu olarak tanımlanabilir. Oslo Kılavuzu, teknik, teçhizat ve/veya bilgisayar yazılımlarına ilişkin yenilik ve iyileştirmeleri de süreç inovasyonu içinde değerlendirmektedir. En bilinen süreç inovasyonu, Ford tarafından geliştirilen üretim bandı yönteminin hayata geçirilmesidir. Bunun gibi CNC tezgahlarının kullanımı da süreç inovasyonu olarak değerlendirilebilir. Hizmet sektörüne baktığımızda ATM’lerin hayata geçmesi ya da internet üzerinden uçak bileti satın alınması gibi inovasyonlar birer süreç inovasyonu örneği olarak gösterilebilirler.

Organizasyonel inovasyon:

İşyeri organizasyonu ya da firmanın dışarıdaki firma ve kurumlarla kurduğu ilişkilerdeki yenilikleri ya da iyileştirmeleri kapsamaktadır. Şirket içi bilgi paylaşımının sağlanması için yeni uygulamaların geliştirilmesi; şirket içi eğitimlerin belli bir veri tabanında toplanarak herkese açık hale getirilmesi; çalışanlar arası eşitsizliğin azaltılması amacıyla eğitim çalışmaları düzenlenmesi; ya da Japonya’da uygulanmaya başlanan ve sonrasında tüm dünyada yaygınlaşan kalite çemberleri gibi uygulamalar birer organizasyonel inovasyon örneği olarak gösterilebilir.

Pazarlama inovasyonu:

Ürünlerin pazarda konumlandırılması, fiyatlandırılması, ürün tasarımı ve ambalajlanması gibi alanlarda yapılan yenilikleri içermektedir. Pazarlama yeniliğinin ayırt edici özelliği, yeniliğe konu olan pazarlama yönteminin firma tarafından daha önce kullanılmamış olmasıdır. Bir ürünün ambalajının değiştirilmesi, firma ambleminin değiştirilmesi gibi pazarlama yöntemi farklılıkları eğer firma tarafından ilk kez uygulanıyorsa bir pazarlama inovasyonudur. Ürünün konumlandırılmasında farklı reklam ve medya tekniklerinin kullanımı da benzer şekilde yine bir pazarlama inovasyonudur. Örneğin, bazı firmaların TV dizilerinin içinde sanki dizinin bir parçasıymışçasına kendi ürünlerini göstermeleri ve dizi oyuncularına bu ürünlerin reklamını yaptırmış olmaları bu firmalar açısından bir pazarlama inovasyonudur.

İnovasyonlar aynı zamanda gerçekleştirdikleri değişimin derecesine göre de sınıflandırılabilmektedir. Buna göre inovasyonlar (i) radikal, (ii) adımsal, (iii) modüler ve (iv) mimari olmak üzere dört gruba ayrılmaktadır. Bu sınıflandırma Henderson ve Clark (1990)* tarafından kullanılmıştır.

inovasyon türleri matrisi

(Yukardaki tablo David Smith’in “Exporing Innovation” kitabından Türkçeleştirilerek adapte edilmiştir)

Radikal inovasyon:

Bu tür inovasyonlar daha önceki ürün ve uygulamalardan önemli bir kopuşu ya da daha önce piyasada olmayan bir ürün veya hizmetin hayata geçirilmesini, daha önce denenmemiş bir yöntemin denenmesini ifade eder. Örneğin televizyon, cep telefonu, kredi kartı veya ATM’ler radikal ürün veya hizmet inovasyonlardır. Ford fabrikasında ilk kez uygulanan üretim bandı da benzer bir şekilde radikal bir süreç inovasyonudur.

Adımsal inovasyon:

Bunlar var olan ürün, hizmet ya da teknolojiler üzerinde yapılan değişiklikleri, yenileştirmeleri içermektedir. Örneğin Windows’un ilk sürümü radikal bir inovasyonken sonraki sürümleri adımsal inovasyonun bir örneğini oluşturur. Kredi kartı radikal bir inovasyondur; öte yandan kredi kartına chip eklenmesi; işlemlerin ve diğer bilgilerin bu chip üzerinde tutuluyor olması adımsal bir inovasyondur.

Modüler inovasyon:

Modüler inovasyonlarda amaç, üründe var olan sisteme, teknolojiye ya da yapıya dokunmadan, yeni bileşenler eklenerek ürünün geliştirilmesidir. Örneğin, elektrikli fırınlara saat ayarının eklenmesi bir modüler inovasyon örneği olarak gösterilebilir. Çünkü bu değişiklik fırının çalışma sistemi, teknolojisi ya da yapısına ilişkin bir değişiklik gerektirmemektedir; sadece saat ayarı eklenerek kullanım kolaylığı açısından ürün iyileştirilmiştir.

Mimari inovasyon:

Bu inovasyonlar var olan sistemin yeniden ve farklı bir şekilde kurulması, parçaların yeniden ama farklı bir yoldan yeniden bir araya getirilmesi yoluyla ortaya çıkan değişimleri içermektedir. Walkman bunun en tipik örneği olarak gösterilebilir**. Çünkü Walkman çok az yeni parça ve teknoloji içermektedir. Walkman için kullanılan parçaların ve teknolojilerin çoğu daha önce kullanılmış ve test edilmişlerdir. Tüm bu bileşenlerin taşınabilir bir müzik dinleme ürünü olarak yeniden bir araya getirilmesi mimari bir inovasyondur.

* Henderson, R. M. ve Clark, K. B.(1990). Architectural innovation: the reconfiguration of existing product technologies and the failure of the established firms. Administrative Science Quarterly, 35, sayfa 9-30

**Bu örnek David Smith’in 2006 yılı tarihli “Exploring Innovation” (Yayınevi: McGraw Hill, İngiltere)

About these ads

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

%d blogcu bunu beğendi: